انتخاب درست انواع دوربین مدار بسته برای هر محیط، نقشی حیاتی در حفظ امنیت و آرامش دارد. امروزه تنوع بالایی از دوربینهای نظارتی و امنیتی در بازار موجود است و همین موضوع باعث میشود بسیاری از افراد هنگام خرید دچار سردرگمی شوند.
در این مقاله از سپند ای تی قصد داریم شما را با انواع دوربین مدار بسته آشنا کنیم. ما این دستهبندی را براساس ۷ ویژگی مهم شامل شکل ظاهری، محل نصب، نوع لنز، کیفیت تصویر، توانایی دید در شب، تکنولوژی ساخت و نوع ضبط تصاویر بررسی خواهیم کرد.
اگر به دنبال خرید یا مقایسه مدلهای مختلف دوربین مدار بسته هستید، این مطلب میتواند راهنمای کاملی برای انتخاب بهترین گزینه متناسب با نیاز و بودجه شما باشد.
انواع دوربین مدار بسته از نظر شکل ظاهری
یکی از مهمترین معیارها در دستهبندی انواع دوربین مدار بسته، شکل ظاهری آنهاست. طراحی هر دوربین تأثیر مستقیم در کاربرد و محل نصب دارد. به همین دلیل قبل از خرید باید بدانید هر مدل چه ویژگیها و مزایایی دارد. در ادامه رایجترین انواع دوربینهای نظارتی از نظر ظاهر را بررسی میکنیم:
1. دوربین مدار بسته دام (Dome)
دوربین های مدار بسته دام به شکل نیمکره طراحی شدهاند و بیشتر در فضاهای داخلی مانند فروشگاهها، دفاتر اداری یا مجتمعهای مسکونی استفاده میشوند. ظاهر ساده و جمعوجور این مدل باعث میشود کمتر جلب توجه کند و فضای محیط را شلوغ نکند.
2. دوربین مدار بسته بولت (Bullet)
دوربین مدار بسته بولت بهخاطر طراحی استوانهایشان شناخته میشوند. این مدلها برای نصب در فضای باز بسیار مناسب هستند زیرا اغلب دارای بدنهای مقاوم در برابر شرایط آبوهواییاند. زاویه دید وسیع و قابلیت نصب روی دیوار یا سقف باعث شده این دوربینها محبوبترین انتخاب برای محیطهای بیرونی باشند.
3. دوربین مدار بسته باکس (Box)
این مدلها ظاهری مستطیلی دارند و امکان تغییر لنز در آنها وجود دارد. به همین دلیل انعطافپذیری بالایی دارند و معمولاً در محیطهای حرفهای یا پروژههای بزرگ بهکار میروند.
4. دوربین اسپید دام یا گردان (PTZ)
این دوربینها قابلیت چرخش افقی، عمودی و زوم دارند. به کمک آنها میتوان یک محیط بزرگ را با تعداد کمتر دوربین پوشش داد. معمولاً در محیطهای وسیع مثل مراکز خرید، پارکینگها یا کارخانجات از دوربین مدار بسته اسپید دام استفاده میشوند.
5. دوربین مدار بسته پینهول (مخفی)
دوربینهای پینهول یا مخفی ابعاد بسیار کوچکی دارند و معمولاً در جاهایی نصب میشوند که نیاز به نظارت نامحسوس وجود دارد. از این دوربینها بیشتر در مکانهای امنیتی خاص، بانکها یا برای کنترل نامرئی محیط استفاده میشود. به دلیل اندازه کوچک، لنز آنها معمولاً در اشیاء یا وسایل مختلف جاسازی میشود.
6. دوربین مدار بسته فیشآی (Fisheye)
دوربینهای فیشآی یا چشمماهی زاویه دید بسیار وسیعی دارند و میتوانند یک محیط را تا ۳۶۰ درجه پوشش دهند. این ویژگی باعث میشود برای سالنهای بزرگ، فروشگاهها یا اتاقهای کنفرانس گزینهای عالی باشند، زیرا با یک دوربین میتوان فضایی گسترده را کنترل کرد.

انواع دوربین مدار بسته از نظر محل نصب و کاربرد
علاوه بر شکل ظاهری، محل نصب و نوع کاربرد یکی از اصلیترین معیارها در انتخاب انواع دوربین مدار بسته است. هر محیط شرایط خاص خودش را دارد و انتخاب نادرست باعث میشود دوربین نتواند کارایی لازم را داشته باشد. در ادامه، دستههای مختلف را معرفی میکنیم:
1. دوربینهای داخلی (Indoor)
این مدلها مخصوص فضاهای سرپوشیده مثل منازل، فروشگاهها و دفاتر اداری طراحی شدهاند. طراحی ظریفتر و ابعاد کوچکتر دارند و تمرکز آنها بیشتر روی وضوح تصویر و هماهنگی با دکوراسیون داخلی است. دوربین دام و فیشآی معمولاً در این دسته قرار میگیرند.
2. دوربینهای خارجی (Outdoor)
این دسته مخصوص فضاهای باز طراحی شده و بدنهای مقاوم در برابر باران، گردوغبار و تغییرات دما دارند. بیشتر برای حیاط، پارکینگ، محوطه کارخانهها و فضاهای باز شهری استفاده میشوند. دوربین بولت و PTZ نمونههای رایج هستند.
3. دوربینهای صنعتی و کارگاهی
برای محیطهای خشنتر مثل کارخانهها، معادن یا کارگاهها باید از دوربینهایی با بدنه ضدضربه، ضدگردوغبار و مقاوم در برابر دماهای بالا استفاده کرد. این دوربینها معمولاً از نظر ظاهر سادهاند، اما در عوض دوام بالایی دارند.
4. دوربینهای ضد انفجار (Explosion Proof)
در مکانهایی مثل پالایشگاهها یا صنایع نفت و گاز، احتمال وجود گازهای قابل اشتعال بالاست. این فضاها نیاز به دوربینهای ویژه ضدانفجار دارند که حتی در شرایط خطرناک هم ایمنی محیط را حفظ کنند.
5. دوربینهای دریایی (Marine)
این مدلها مخصوص کشتیها، سکوهای نفتی یا محیطهای مرطوب و شرجی طراحی شدهاند. بدنه ضدزنگ و مقاوم در برابر رطوبت بالا ویژگی اصلی آنهاست.
6. دوربینهای مخفی یا پینهول
در مراکز امنیتی مثل بانکها، فروشگاههای خاص یا حتی کاربردهای پلیسی، از دوربینهای پینهول یا جاسازیشده استفاده میشود تا نظارت بدون جلب توجه انجام شود.
7. دوربینهای محیطهای بزرگ
فرودگاهها، ورزشگاهها، مراکز خرید و محوطههای وسیع نیاز به دوربینهای اسپید دام (PTZ) دارند که قابلیت چرخش، زوم و کنترل از راه دور داشته باشند.
انواع دوربین مدار بسته از نظر لنز
لنز یکی از مهمترین اجزای انواع دوربین مدار بسته است، چون زاویه دید، فاصله کانونی و کیفیت ثبت تصاویر را تعیین میکند. انتخاب نوع لنز باید متناسب با محیط نصب و سطح جزئیاتی باشد که از تصویر انتظار دارید. بهطور کلی، لنزهای دوربین مدار بسته به چند دسته تقسیم میشوند:
· لنز ثابت (Fixed Lens)
در دوربینهای با لنز ثابت، زاویه دید و فاصله کانونی از پیش تعیین شده و قابل تغییر نیست. این مدلها معمولاً زاویهای مشخص مثل ۲.۸، ۳.۶ یا ۶ میلیمتر دارند. مزیت اصلی آنها قیمت پایینتر و نصب آسان است، اما انعطافپذیری کمتری دارند. برای مکانهای کوچک و مشخص مثل اتاق، فروشگاه یا ورودی ساختمان گزینهای ایدهآل هستند.
· لنز وریفوکال (Varifocal Lens)
این نوع لنزها قابلیت تغییر فاصله کانونی دارند. یعنی میتوانید زاویه دید دوربین را به صورت دستی تنظیم کنید. مثلاً از زاویه باز (wide) برای پوشش یک فضای وسیع گرفته تا زاویه بسته برای تمرکز روی یک نقطه خاص. این انعطافپذیری باعث شده دوربینهای وریفوکال برای محیطهای متنوع مثل پارکینگها یا محوطههای صنعتی پرکاربرد باشند.
· لنز موتورایز (Motorized Lens)
این مدل نسخه پیشرفته لنز وریفوکال است. در لنز موتورایز، تغییر فاصله کانونی و زوم به صورت برقی و از راه دور (از طریق نرمافزار یا دستگاه DVR/NVR) انجام میشود. این ویژگی برای مکانهایی که نیاز به تغییر مداوم زاویه دید دارند، بسیار کاربردی است.
· لنز فیشآی (Fisheye Lens)
لنز فیشآی زاویه دید بسیار گستردهای دارد و میتواند یک محیط را تا ۱۸۰ یا حتی ۳۶۰ درجه پوشش دهد. این لنزها برای سالنهای بزرگ، اتاقهای کنفرانس یا فروشگاههایی که نیاز به نظارت کامل روی کل فضا دارند، استفاده میشوند. نقطه ضعف آنها اعوجاج تصویر در گوشههاست، اما با نرمافزارهای اصلاح تصویر قابل رفع است.

انواع دوربینهای مدار بسته براساس کیفیت تصویر
یکی از مهمترین فاکتورها در انتخاب انواع دوربین مدار بسته، کیفیت تصویر آن است. وضوح تصویر تعیین میکند که تا چه حد میتوانید جزئیات را مشاهده کنید. کیفیت تصویر معمولاً با واحد «مگاپیکسل» یا اصطلاحات رایج مثل HD، Full HD یا 4K بیان میشود.
1. دوربینهای HD (720p)
این دوربینها کیفیتی برابر با 1 مگاپیکسل دارند و وضوحی ابتدایی ارائه میدهند. برای مکانهای کوچک و محیطهایی که نیازی به جزئیات بسیار بالا ندارند (مثل منازل یا فروشگاههای کوچک)، گزینهای اقتصادی هستند.
2. دوربینهای Full HD (1080p)
دوربینهای Full HD با رزولوشن ۲ مگاپیکسل کیفیتی بالاتر نسبت به HD ارائه میدهند. این مدلها پرکاربردترین نوع در بازار محسوب میشوند و برای اکثر مکانها مثل دفاتر، فروشگاهها و محیطهای متوسط مناسب هستند.
3. دوربینهای 4 مگاپیکسل تا 8 مگاپیکسل
این دوربینها جزئیات بسیار بیشتری ثبت میکنند و امکان زوم دیجیتال بدون افت کیفیت بالاتری دارند. برای مکانهایی که امنیت بالاتری نیاز دارند مثل طلا فروشیها، بانکها یا محیطهای حساس، گزینه مناسبی هستند.
4. دوربینهای 4K و بالاتر
دوربینهای 4K رزولوشنی در حدود ۸ مگاپیکسل و بالاتر دارند. این دوربینها نهایت وضوح تصویر را ارائه میدهند و برای مکانهای بزرگ یا جاهایی که نیاز به شناسایی چهره یا پلاک خودرو از فاصله زیاد وجود دارد، استفاده میشوند. البته قیمت آنها بیشتر است و نیاز به فضای ذخیرهسازی بالاتری دارند.
انواع دوربینهای مدار بسته براساس دید در شب
یکی از مهمترین قابلیتهایی که باید هنگام انتخاب انواع دوربین مدار بسته به آن توجه کرد، امکان دید در شب است. بسیاری از سرقتها و تهدیدهای امنیتی در تاریکی اتفاق میافتند و اگر دوربین شما نتواند در شرایط نور کم یا تاریکی کامل تصویر واضحی ثبت کند، عملاً کارایی خود را از دست میدهد. بر همین اساس، دوربینهای مدار بسته از نظر نوع دید در شب به چند دسته تقسیم میشوند:
1. دوربینهای مادون قرمز (IR)
این دوربینها مجهز به LEDهای مادون قرمز هستند که در تاریکی مطلق نور نامرئی تولید کرده و امکان ثبت تصویر سیاه و سفید را فراهم میکنند. برد دید در شب در این مدلها بسته به تعداد و قدرت LEDها متفاوت است. این نوع رایجترین و اقتصادیترین مدل برای استفاده خانگی و فروشگاهی است.
2. دوربینهای استارلایت (Starlight)
دوربینهای استارلایت حتی در نور بسیار کم (مثل نور چراغ خیابان یا ماه) میتوانند تصاویر رنگی و با کیفیت ثبت کنند. این ویژگی آنها را برای محیطهای بیرونی، پارکینگها و فضاهایی که نور ضعیف دارند ایدهآل میکند. مزیت اصلیشان این است که حتی در شب هم تصویری نزدیک به حالت روز ارائه میدهند.
3. دوربینهای حرارتی (Thermal)
این دوربینها به جای نور، بر اساس تشخیص دما و اشعه مادون قرمز حرارتی کار میکنند. یعنی با تشخیص اختلاف دمای اجسام، حتی در تاریکی مطلق یا شرایطی مثل مه و دود، امکان شناسایی افراد و اشیاء را دارند. بیشتر در مکانهای نظامی، صنعتی یا امنیتی خاص استفاده میشوند و قیمت بالاتری دارند.

انواع دوربین مدار بسته براساس تکنولوژی ساخت
یکی دیگر از معیارهای مهم در دستهبندی انواع دوربین مدار بسته، فناوری ساخت و انتقال تصویر آنهاست. این موضوع تعیین میکند که تصویر چگونه از دوربین به دستگاه ضبط یا مانیتور منتقل شود. رایجترین تکنولوژیها عبارتاند از:
1. دوربینهای آنالوگ (Analog CCTV)
این مدلها از قدیمیترین نوع دوربینها هستند که تصاویر را بهصورت آنالوگ از طریق کابل کواکسیال منتقل میکنند. کیفیت آنها نسبت به مدلهای جدید پایینتر است، اما قیمت ارزانتری دارند. هنوز هم برای پروژههای کوچک یا بودجههای محدود استفاده میشوند.
2. دوربینهای AHD / HD-CVI / HD-TVI
این دسته در واقع نسخه ارتقا یافته دوربینهای آنالوگ هستند. آنها امکان انتقال تصویر با کیفیت HD و Full HD از طریق کابل کواکسیال را دارند. نصب آسان و قیمت مناسب باعث شده محبوبیت زیادی در بازار ایران داشته باشند.
3. دوربینهای تحت شبکه (IP Camera)
دوربینهای IP تصاویر را بهصورت دیجیتال و از طریق شبکه (LAN/WAN/اینترنت) منتقل میکنند. کیفیت تصویر بسیار بالاتر و امکانات نرمافزاری متنوعی مثل تشخیص چهره، پلاکخوانی یا آنالیز هوشمند تصویر دارند. برای پروژههای حرفهای، مراکز بزرگ و سیستمهای مدرن امنیتی بهترین انتخاب هستند.
4. دوربینهای بیسیم (Wireless)
این مدل دوربین های مدار بسته وایرلس بدون نیاز به کابلکشی پیچیده کار میکنند و تصویر را از طریق Wi-Fi یا امواج رادیویی منتقل میکنند. نصب آسان و ظاهر مرتب از مزیتهای آنهاست، اما برای فواصل طولانی یا محیطهای پرنویز ممکن است کیفیت کاهش پیدا کند.
انواع دوربین مدار بسته براساس نوع ضبط تصاویر
یکی از بخشهای کلیدی هر سیستم نظارت تصویری، نحوه ضبط و ذخیرهسازی تصاویر است. انتخاب دستگاه ضبط مناسب در کنار دوربینها، نقش مهمی در عملکرد سیستم دارد.
· DVR (Digital Video Recorder)
این دستگاه مخصوص دوربینهای آنالوگ و AHD است. تصاویر دریافتی از کابل کواکسیال را به صورت دیجیتال ذخیره میکند. نصب و استفاده از DVR ساده است و گزینهای اقتصادی محسوب میشود.
· NVR (Network Video Recorder)
NVR برای دوربینهای تحت شبکه (IP) به کار میرود. تصاویر را بهصورت مستقیم از شبکه دریافت و ذخیره میکند. قابلیت پشتیبانی از رزولوشنهای بالا و امکانات نرمافزاری پیشرفته، این دستگاه را برای پروژههای حرفهای ایدهآل کرده است.
· ذخیرهسازی ابری (Cloud Storage)
در سیستمهای مدرن، امکان ذخیرهسازی تصاویر روی فضای ابری وجود دارد. این روش امنیت بیشتری دارد چون حتی اگر دستگاه ضبط یا حافظه فیزیکی سرقت شود، دادهها همچنان روی سرور ابری محفوظ میمانند. البته نیازمند اینترنت پایدار و پرداخت هزینه اشتراک است.
· کارت حافظه داخلی (SD Card)
برخی دوربینها قابلیت نصب کارت حافظه دارند و بدون نیاز به DVR/NVR بهطور مستقل تصویر ضبط میکنند. این روش بیشتر در دوربینهای خانگی یا بیسیم کاربرد دارد.
چطور بهترین دوربین مدار بسته را انتخاب کنیم؟
انتخاب دوربین مدار بسته تصمیمی فنی است که باید با در نظر گرفتن شرایط محیط و سطح امنیت مورد نیاز انجام شود. در این مسیر داشتن یک مشاور قابل اعتماد اهمیت زیادی دارد.
سپند ایتی به عنوان مجموعهای تخصصی در حوزه سیستمهای نظارت تصویری، خدمات متنوعی شامل فروش انواع دوربین مدار بسته، نصب و راهاندازی، پشتیبانی فنی، ارتقاء تجهیزات قدیمی و ارائه مشاوره اختصاصی را ارائه میدهد. هدف ما این است که متناسب با نیاز و بودجه هر مشتری، بهترین راهکار امنیتی را پیشنهاد کنیم.
اگر قصد خرید یا راهاندازی سیستم نظارت تصویری دارید، همین حالا با کارشناسان سپند ایتی تماس بگیرید تا مطمئن شوید انتخاب شما دقیق، مطمئن و مقرونبهصرفه خواهد بود.